Ջովանինոն շատ էր սիրում ճանապարհորդել: Ճամփորդեց-ճամփորդեց, մի օր էլ հայտնվեց այնպիսի երկրում, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար: Տներնայդերկրումկառուցված էինառանց սուրանկյունների, նրանքկլորէին: Շենքերի տանիքներն էլ էին կլոր: Ճանապարհի կողքին, որտեղով քայլում էր Ջովանինոն, թփերի ու վարդերի պուրակ կար: Ջովանինոն որոշեց մի վարդ քաղել և զարդարել իր բաճկոնը: Նա զգուշությամբ ուզում էր պոկել վարդը, որպեսզի մատը չծակի, բայց տեսավ, որ վարդը փուշ չունի, ուրեմն՝ իր մատը չի ծակի: Այդ ժամանակ թփերի ետևից հայտնվեց քաղաքային պարեկը և ժպտալով հարցրեց Ջովանինոյին.
-Դուք երևի չգիտե՞ք, որ չի կարելի վարդ քաղել:
-Ներեցեք ինձ … ես չմտածեցի, որ…
-Այդ դեպքում Դուք պետք է վճարեք տուգանքի կեսը,- ասաց պարեկը և սկսեց գրել անդորրագիրը: Ջովանինոն հանկարծ նկատեց, որ պարեկի գրիչը սուր չէ, և խնդրեց ցույց տալ այն:
— Խնդրեմ ,- ասաց պարեկը և մեկնեց գրիչը:
Գրիչը, ինչպես նաև պարեկի թուրը , ամենևին սուր չէին , դրանք բութ էին, բութ:
— Սա ի՞նչ երկիր է, այստեղ ամեն ինչ տարօրինակ է:
Այստեղ ոչ մի սուր բան չկա,- բացատրեց պարեկը:
-Իսկ մե՞խը,- հարցրեց Ջովանինոն,- չէ ՞ որ այն պետք է սուր լինի:
-Մենք մեխ չենք օգտագործում: Մեխի փոխարեն սոսինձ ենք օգտագործում: Իսկ հիմա բարի եղեք ինձ երկու անգամ ապտակել:
Զարմանքից Ջովանինոյի բերանը բաց մնաց.
-Ո՛չ, ո՛չ, ի՞նչ եք ասում, ես չեմ ուզում հայտնվել բանտում, եթե այդպես է, ես պատրաստ եմ երկու ապտակ ստանալ:
-Բայց մեզ մոտ այդպես է ընդունված. լրիվ տուգանքը՝ չորս ապտակ, կեսը՝ երկու,- պատասխանեց պարեկը:
-Երկու ապտակ պարեկի՞ն:
-Այո՛:
-Բայց դա իրավացի չէ, այդպես չի կարելի:
-Իհարկե արդարացի չէ. այդպես չի՛ կարելի :
-Իհարկե արդարացի չէ, և որպեսզի այդպես չլինի, ոչ ոք օրենքը չի խախտում: Դե, ես սպասում եմ. տվեք ինձ երկու ապտակ և մյուս անգամ ավելի զգույշ եղեք:
-Բայց ես չեմ ուզում ձեզ ապտակել:
-Այդ դեպքում ես ստիպված եմ ձեզ առաջարկել լքել մեր երկիրը:
Եվ Ջովանին ստիպված եղավ հեռանալ այն երկրից, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար: Բայց նա երազում էր վերադառնալ այնտեղ և ապրել ամենաօրինակելի օրենքներով և ամենադաստիարակված մարդկանց հետ:
Տեքստի չորս բառերում տառի փոխարեն վանդակ է դրված, դո՛ւրս գրիր այդ բառերը՝ լրացնելով բաց թողած տառերը:
Կողքին
Տարօրինակ
Վարդ
անգամ
Ի՞նչ է նշանակում պուրակբառը. ա/բանջարանոց բ/արտ գ/զբոսայգի դ/ծաղկի խանութ
3.Լրացրո՛ւ առած-ասացվածքները՝ օգտվելով տրված բառերից՝ զորությունը, սովորիր, գտածը, այսօրվա
ա/Ինձ համար արա, քեզ համար սովորի : բ/ Խաչն իմն է զորությունը ես գիտեմ: գ/Փողոցում գտածը փողոցում էլ կկորցնես: դ/ Այսորվա գործը վաղվան չեն թողնի:
5.Տեքստից դուրս գրի՛ր մեկական պատմողական և հարցական նախադասություն:
— Սա ի՞նչ երկիր է, այստեղ ամեն ինչ տարօրինակ է
Բայց նա երազում էր վերադառնալ այնտեղ և ապրել ամենաօրինակելի օրենքներով և ամենադաստիարակված մարդկանց հետ:
Տուգանք, զգուշություն, քաղաքային, արդարացի բառերը ածանցավոր բառեր են, առանձնարու ածանցները, ապա այդ ածանցներով կազմիր նոր բառեր։
Տուգանք-տուգանային
Զգուշություն
Քաղաքային
7.Ինչպիսի՞ երկրում էր հայտնվել Ջովանինոն:
Մի հրշալի երկրում, որտեղ բոլորը պհապանում էին կանուները և ոչմի սուր բան չկա:
8.Ի՞նչ տուգանք նշանակեց պարեկը: Նմանատիպ մի տուգանք էլ դու մտածի՛ր:
Երկու հատ վարդ նորից տնկի:
9.Ինչո՞ւ էր ստիպված Ջովանինոն լքել այդ երկիրը.
ա/որովհետև վճարել էր տուգանքը բ/որովհետև պարեկը արդարացի էր գ/որովհետև խախտեց այդ երկրի օրենքը+ դ/որովհետև միամիտ էր
10.Կուզեի՞ր Ջովանինոյին հետ գնալ այդ երկիր:
Ես ուզում եմ գնալ այդ երկիր և տեսնել թե ինչպես են ապրում առանց սուր բաների:
11. Ո՞րն է տրված նախադասության ենթական: Զարմանքից Ջովանինոյի բերանը բաց մնաց: Բերանը:
12. Ինչպիսի՞ երկրում էր հայտնվել Ջովանինոն: Ջովանինոն հայտնվել էր մի երկրում, որտեղ ոչ մի սուր բան չկար:
13.Ի՞նչ տուգանք նշանակեց պարեկը: Նմանատիպ մի տուգանք էլ դու մտածի՛ր:
Որպես տուգանք Ջովանինոն պետք է ապտակեր պարեկին: Ես տուգանք եմ նշանակում, որ Ջովանինոն պարեկին հարգի:
14. Ինչո՞ւ էր ստիպված Ջովանինոն լքել այդ երկիրը. ա/որովհետև վճարել էր տուգանքը բ/որովհետև պարեկը արդարացի էր գ/որովհետև խախտեց այդ երկրի օրենքը դ/որովհետև միամիտ էր
15. Կուզեի՞ր Ջովանինոյին հետ գնալ այդ երկիր:
Այո, ես կուզենայի, որ Ջովանինոյի հետ գայի այդ երկիր, որովհետև բնությունը այնտեղ շատ գեղեցիկ է, իսկ մարդիկ խելացի:
ընկույզ:Երբ առաջինից 10 ընկույզ լցրեցին երկրորդի մեջ,8-ը՝ երրորդի մեջ,իսկ 12-ը չորրորդի մեջ ապա պարկերում ընկույզների քանակները հավասարվեցին:Ընդամենը քանի՞ ընկույզ կար այդ 4 պարկերում:
10+8+12=30
156:4=39
39+30=69 ընկույզ կար առաջինում
39-10=29 ընկույզ կար երկրորդում
39-8=31 ընկույզ կար երրորդում
39-12=27 ընկույզ կար չորրորդում
1044.A վայրից հակադիր ուղղություններով շարժվեցին հեծանվորդն ու մոտոցիկլավարը:Շարժվելուց որոշ ժամանակ անց նրանց միջև հեռավորությունը 36կմ էր:Հաշվիր՝,թե այդ պահին նրանցից յուրաքանչյուրը որքան ճանապարհ էր անցել,եթե մոտոցիկլավարը անցել էր 3 անգամ ավելի, քան հեծանվորդը:
36:2=18
18:2=9կմ էր անցել հեծանվորդը
9×3=27կմ էր անցել մոտոցիկլավարը
1045.A և B վայրերից իրար ընդառաջ միաժամանակ շարժվեցին հեծանվորդ:Նրանցից մեկի արագությունը 20կմ/ժ էր,մյուսինը՝22կմ/ժ:Նրանք հանդիպեցին շարժվելուց 2ժ հետո:ՀաշվիրA-ից B ճանապարհի երկարությունը:
Հետևյալ թվականները գրել տառերով` 54, 847, 6985, 12546, 68, 95, 15, 58, 697, 89:
Հիսունչորս, ութ հարյուր քառասունյոթ, վեց հազար ինը հարյուր ութսունհինգ, տասներկու հազար հինգ հարյուր քառասունվեց, վաթսունութ, իննսունհինգ, տասնհինգ, հիսունութ, վեց հարյուր իննսունյոթ, ութսունինը։
Գրեք, թե որ թվականներ են գրվում միասին, իսկ որոնք՝ առանձին:
1-99 միասին, իսկ 100-ից ավելը առանձին։
Գրեք բոլոր տասնյակները և բառակազմորեն դրանք վերլուծեք՝ առանձնացնելով արմատն ու ածանցը: Ո՞ր ածանցն է կրկնվում, ձեր կարծիքով դա ի՞նչ իմաստ ունի:
քսան երեսուն-երեք-սուն քառասուն-քառ-սուն հիսուն-հինգ-սուն վաթսուն-վեց-սուն յոթանասուն-յոթ-սուն ութսուն-ութ-սուն իննսուն-ինը-սուն Կրկնվում է սուն ածանցը։ Իմ կարծիքոով դա թվերը տասնյակ է սարքում։
Հողի մասին խոսելիս կամ դրա հետ աշխատելիս շատ բան է անհրաժեշտ իմանալ: Իհարկե, բոլորս լավ գիտենք, որ բույսերի մեծ մասն աճում է հողում: Այստեղ հանդիպում են նաև շատ կենդանիներ: Հողում մեծաքանակ են տարբեր բակտերիաները և սնկերը: Իսկ ի՞նչ է հողը, ի՞նչ բաղադրություն ունի:
Հողը երկրագնդի մակերևույթի վերին բերրի շերտն է:
Հողում մոտ 50-60 սանտիմետր խորությամբ մի փոքր փոս փորելիս կարելի է նկատել հողի տարբեր շերտեր: Վերին շերտը մուգ գույնի է: Այստեղ են բույսերի արմատները: Հողի այս շերտը պարունակում է նաև տարբեր բույսերի և կենդանիների մնացորդներ: Այդ մնացորդները բակտերիաների և սնկերի օգնությամբ քայքայվում են, առաջանում է օրգանական նյութերով հարուստ հումուս, որր հողին հաղորդում է մուգ գույն: Հողի ավելի խոր շերտերը բաց գույնի են, այստեղ քիչ է հումուսը:
Կարելի է ասել, որ հողը ոչ միայն բույսերի և այլ կենդանի օրգանիզմների ապրելու միջավայր է, այլ նաև՝ կենդանի օրգանիզմների կենսագործունեության արդյունք: Հումուսի պարունակությամբ հողերը շատ տարբեր են: Հումուսով հարուստ է սևահողը, որտեղ լավ են աճում բույսերը: Հումուսի պակասի դեպքում բույսերն զգում են սննդի պակաս: Հողի բերրիության և բույսերի աճի ապահովման համար օգտագործում են պարարտանյութեր: Պարարտանյութերը պարունակում են տարբեր նյութեր և լրացուցիչ սնունդ են բույսի համար:
Բույսերի աճի համար անհրաժեշտ են նաև ջուր, թթվածին և այլ նյութեր: Ջրի պարունակությունը հողում փոփոխական է: Երբ անձրևները սակավ են, անհրաժեշտ է արհեստական ոռոգում, որի համար օգտագործում են լճերի, գետերի, ջրամբարների, ջրանցքների ջրերը: Իսկ թթվածնով հարստացնելու համար հողը փխրեցնում են:
Հարցեր և առաջադրանքներ
Ի՞նչ կենդանի օրգանիզմներ են հանդիպում հողում: Հողում հանդիպում են բազմաթիվ սնկեր և բակտերիաներ։
Ի՞նչ է հողը, իսկ հումո՞ւսը: Հողը երկրագնդի մակերևույթի վերին բերրի շերտն է, իսկ հումուսը տարբեր կենդանիների և բույսերի մնացորդներից ստացված նյութն է։
Ինչո՞ւ է հողի վերին շերտը մուգ գույնի: Հողի վերին շերտը լինում է մուգ, երբ այնտեղ հումուսը շատ է
Ի՞նչ նյութեր են պարունակվում հողում: Հողում պարունակվում են տարբեր կենդանի օրգանիզմներ։
Ի՞նչ են պարարտանյութերը: Պարարտանյութերը լրացուցիչ սնունդ են բույսի համար:
Ի՞նչ նպատակով են իրականացնում հողի արհեստական ոռոգումը, փխրեցումը: Հողի արհեստական ոռոգումը կատարում են, որպեսզի բույսի ջրի պակասը լրացն են, իսկ փխրեցումը կատարում են, երբ բույսի մեջ թթվածինը քիչ է։
Խանութում կար կարմիր և կանաչ ժապավեն ընդամենը 450մ:Երբ վճառվեց 53 մ կարմիր և 35մ ժապավեն ապա նրանից քանաները հավասարացվեցին:Յուրաքանչյուրի գույնից քանի մետր ժապավեն կար խանութում:
450-(53+35)=362
362:2=181
181+35=216կարմիր ժապավեն
181+53=234 կանաչ ժապավեն
1042
<<Զանգակ-97>հրատարակչության 24 աշխատակիցներ կիրակի օրը գնացին Իջևան՝ արշավի:Արշակախմբի անդամների 5/8 մասը աղջիկներ էին:Քանի տղա էր մասնակցում այդ արշավին:
24:8=3
3×5=15 աղջիկ
24-15=9 տղա
1049
Ուղանկյան լայնությունը կազմում է երկարությոան երկու երրորդ մասը:Հաշվիր այդ ուղղանկյան մակերեսն ու պարագիծը գիտենալով, որ երկարությունը 12 սմ է: